Just another WordPress.com weblog


Een reactie plaatsen

Kankerpreventie (7)

In eerdere blogs over dit thema heb ik al benadrukt hoe belangrijk het is dat we een bepaalde balans nastreven in het leven. Eenvoudig gezegd, een balans tussen inspanning en ontspanning. Steeds weer blijkt dat in onze hectische tijd veel mensen het vermogen zijn kwijtgeraakt om duidelijk aan te voelen wat voort hen écht ontspanning is. 

Maar hoe onze dagen er ook uitzien, de meeste mensen zullen vooral afhankelijk zijn van het herstel gedurende de slaap. Zoals eerder opgemerkt is hierbij niet de vraag óf je slaapt alleen van belang, maar vooral de vraag of je voldoende herstelt tijdens de slaap. En dat laatste onttrekt zich doorgaans aan ons waarnemingsvermogen. 

Er is in de wetenschap veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen de toestand van ons autonome zenuwstelsel, u weet wel de ‘actieve’ en de ‘rust’ modus, en hartslagvariatie. Met Hartslagvariatie bedoelen we de variatie in de intervallen tussen de hartslagen. Ook wel HRV genoemd (Heart Rate Variability).

 HRV-english

Het Finse bedrijf Firstbeat is er in geslaagd om de top te bereiken in de ontwikkeling van een geavanceerd, gebruikersvriendelijke monitor (slechts 20 gram) waarmee gedurende 3-5 dagen en nachten continu de HRV van iemand kan worden geregistreerd. Het Nederlandse bedrijf Biocoherence heeft dit systeem naar Nederland gehaald en dit geeft de mogelijkheid om in uiteenlopende situaties de HRV van mensen over een langere periode te meten. Doordat mensen gedurende de meetdagen ook een logboek van belangrijke activiteiten bijhouden kan in de analyse een mogelijke relatie tussen gedrag en de toestand van het autonome zenuwstelsel inzichtelijk worden gemaakt. Doordat de meting dag en nacht plaats vindt en zo mogelijk naast werkdagen ook altijd een vrije dag omvat kan een gedetailleerd inzicht verkregen worden in de toestand van ons lichaam in vrije tijd, werktijd en gedurende de slaap. Het is een buitengewoon mooie methode om inzicht te krijgen in de vraag of iemand goed hersteld in de slaap, in welke mate en hoe lang. En daarmee ook of de mate van herstel binnen een etmaal voldoende is ten opzichte van de activiteiten. Met andere woorden is er sprake van een positieve energiebalans of wellicht een negatieve energiebalans. In dat laatste geval teert iemand dus i9n op zijn/haar reserves. 

Graafinewcolournotxt2png

Doordat het logboek de activiteiten van de meetperiode weergeeft kan een eventuele relatie tussen gedrag en vitaliteit inzichtelijk worden gemaakt. Hierdoor kunnen gerichte adviezen worden gegeven met betrekking deze relatie. 

In een tijd waarin veel activiteit en hoogst haalbare lijkt te zijn dienen we ons weer bewust te worden van de biologische noodzaak tot afwisseling met rust en herstel Ook dienen we weer bewust te worden van de invloed van welke activiteiten het herstel bevorderen of juist tegenwerken. In bepaalde gevallen kan alleen al de keuze voor het tijdstip van een activiteit verstrekkende gevolgen hebben voor de mate van herstel. In z’n algemeenheid is sporten gezond, maar ’s avonds later op de avond geeft het in de regel een vermindering van het herstel in de slaap.

De 72uurs HRV meting kan in het kader van gezondheidsbevordering en ziektepreventie in het algemeen en in geval van kankerpreventie in het bijzonder een cruciale rol spelen omdat het mensen inzicht geeft, en daarmee concrete handvaten, om ook op gedragsniveau (lifestyle) gezonde keuzes te maken. 

Om weer even terug te grijpen op de metafoor van de spier, onze lifestyle dient zodanig te zijn dat we voorkomen dat er in toenemende mate een overbelasting ontstaat, hierdoor zouden we namelijk hypoxie in de hand werken en creëren we een klimaat in ons lichaam waarbij kankercellen gemakkelijk kunnen ontstaan en overleven. 

Eerder schreef ik een aantal Columns over ‘Vermoeidheid” (op deze webblog te lezen). Energie is en blijft een belangrijke graadmeter voor ons welzijn. Er is niets mis met ‘moe voelen’ na een intensieve werkdag, maar het dient wel ‘gezond moe’ te zijn, zoals een patiënt het laatst omschreef. En na een nacht slaap dienen we weer energiek te zijn. Doorgaande vermoeidheid is een signaal dat we nooit mogen negeren, ook niet wanneer het regulier medisch geen enkele aanwijsbare oorzaak heeft.

 


Een reactie plaatsen

Column BOZ aug. 2014

Symptomen en Gezondheid

Moderne auto’s zijn uitgerust met een groot aantal zogenaamde waarschuwingssystemen. Lampjes op het dashboard informeren de berijder over oliepeil, temperatuur van de motor en in bepaalde gevallen zelfs bandenspanning of wanneer het tijd is voor een onderhoudsbeurt. Dit alles om te helpen de auto zo lang mogelijk in een zo goed mogelijke conditie te houden.

Geen weldenkend mens zal dan ook ingaan op een aanbod om een nieuwe auto aan te schaffen waarbij deze waarschuwingssystemen achterwege gelaten zijn, ook al zou dat een flinke korting opleveren.

Stel, u komt bij de garage met de vraag wat een knipperend lampje op het dashboard betekent. De monteur stelt u gerust, de auto rijdt immers nog gewoon en u hoort ook geen gekke geluiden. ”Gewoon door blijven rijden” is het advies en om onnodige stress te vermijden wordt met een klein stickertje het knipperende lampje aan het gezicht onttrokken. Er wordt en passant nog opgemerkt dat u gerust kunt bellen als u met de auto mocht stranden.

Het is met de mens feitelijk niet anders. Symptomen en klachten zijn evenzovele signalen die waarschuwen dat het intern dreigt mis te gaan of reeds mis gaat. Symptomen kunnen lastig zijn, maar dienen vooral niet genegeerd of zelfs onderdrukt te worden.

Wanneer symptomen alleen maar onderdrukt worden, omdat we geen energie, geld en tijd willen stoppen in de vraagstelling naar het hoe en waarom, dan negeren we de belangrijke signalen van het lichaam en daar krijgen we vroeg of laat de rekening voor gepresenteerd.

Wanneer een vrouw maandelijks klachten heeft rondom de menstruatie is het symptoom- onderdrukking in optima forma om ’dan maar aan de pil’ te gaan. Het zou net zo onzinnig zijn om iemand met hardnekkige klachten aan de voet, voor te stellen om de voet dan maar te amputeren.

Slecht slapen heeft een reden of meerdere redenen. Gebruik van een slaappil kan op korte termijn even functioneel zijn, maar is op termijn geen oplossing omdat het de oorzaak niet aanpakt. Slecht slapen is een symptoom, een signaal dat verwijst naar een oorzaak c.q. oorzaken en die kunnen divers zijn. In veel gevallen is een deskundige nodig om die oorzaken op te sporen en aan te pakken. Tenslotte hebben de meeste mensen voor hun auto ook een vakgarage nodig.

Veel schildklierproblemen ontstaan door serieuze tekorten van de mineralen jodium, selenium, magnesium en zink. Waarom dan een leven lang synthetische hormonen slikken in plaats van de oorzaak aanpakken.

Het is geweldig nieuws dat er een initiatief is gestart voor een nieuw soort verzekering: een ‘Gezondheidsverzekering’. We moeten weer leren denken en handelen vanuit gezondheid en dat veronderstelt een oorzakelijke aanpak, preventie en gezondheidsbevordering. Voor wie dat wil, ga naar: http://www.gzvz.nl.

(Deze Column is gepubliceerd in het augustusnummer van “Blik op Zeewolde”)


Een reactie plaatsen

Kankerpreventie (4)

Wat voor een individuele (spier)cel geldt, gaat op voor het organisme in z’n totaliteit. Voor gezond functioneren is er een bepaalde balans nodig tussen processen die het lichaam energie kosten, die slijtage en verbruik van reserves opleveren én processen die zorgen voor de instandhouding van het organisme, die zorgen voor regeneratie en de opbouw van reserves. Dit is net zo’n basale wetmatigheid als het boekhoudkundige principe dat er evenwicht (vandaar de naam ‘Balans’) moet zijn tussen uitgaven en inkomsten. Deze balans is in de moderne westerse wereld steeds meer uit beeld geraakt. Maar net zo min als je de zwaartekracht kunt ontkennen of negeren kun je dit biologische principe zonder schade aan de kant zetten.

In het prachtige artikel “Het nut van niksen” beschrijft de journaliste Lucienne van Eck hoezeer deze balans in het dierenrijk als basaal gegeven aanwezig is. Maar in een tijd dat de economische, door de mens bedachte wetten, de overhand lijken te hebben, waarin er 24/7 informatiestromen zijn en we, als we geen grenzen stellen, altijd en overal bereikbaar zijn, komt rust en herstel steeds meer onder druk te staan. Natuurlijke ritmes worden massaal genegeerd, niet voor niets hebben 30% van de mensen in de westerse wereld slaapproblemen en een nog groter aantal weet niet dat ze het hebben. Ik kom op het thema slaap later terug, maar ‘slapen’ en ‘herstellen’ zijn al lang geen synoniemen meer, terwijl dat wél zo zou behoren te zijn. Wanneer je op de vraag hoe het gaat kunt antwoorden met ‘druk’ dan behoor je al snel tot een groep geslaagde mensen. Stel je voor dat je zegt dat je het ‘rustig’ hebt, dan maakt de gemiddelde vraagsteller zich toch echt zorgen.

Begrippen als 24uurs economie, winstmaximalisatie, toename van werkstress e.d. illustreren allen dat we leven in een prestatiesamenleving. Een wereldwijde kredietcrises toont dat we het oude en nuchtere principe van onze voorouders “wat je niet hebt kun je ook niet uitgeven” met voeten hebben getreden. Vroeg of laat betaal je daar een prijs voor, zo ook op het vlak van gezondheid.

We leven tegenwoordig massaal ook qua gezondheid op krediet. Bij de meeste mensen gaat er meer uit dan er aan herstel plaats vindt. Dankzij reserves houden velen dat jarenlang vol, maar het houdt een keer op. Het is alsof de maandelijkse uitgaven veel hoger zijn dan de inkomsten maar het tekort wordt bijgepast vanuit een lening. Ogenschijnlijk is er evenwicht maar iedereen begrijpt dat dit niet zo is. En zeker als de betroffen persoon verzuimt om op het saldo van de lening te kijken, komt het als een schok als de limiet bereikt is.

Bij het voorbeeld van de spier zagen we dat er een hypoxie toestand optrad als de belasting (=stress) groter was dan de belastbaarheid doordat er geen herstelmomenten waren. Wat in het klein geldt gaat ook in het groot op. En aangezien de stressdruk in onze moderne tijd erg hoog is, zouden rust en herstelmomenten meer dan ooit alle aandacht moeten verdienen.

Wat we dan onder “stress” verstaan, komt in het volgende blog aan de orde.


Een reactie plaatsen

Groot nieuws!

Voor wie gezondheid belangrijk vindt, voor wie de tomeloze inmenging van ziektekostenverzekeraars in onze gezondheidszorg een doorn in het oog is, voor wie zélf verantwoordelijkheid wil nemen voor zijn of haar gezondheid is er geweldig nieuws.

Er is een lovenswaardig initiatief om te komen tot de start van een GezondheidsVerzekering.

Kijk op www.gzvz.nl en maak dit initiatief mede mogelijk!


3 reacties

Tekort aan mineralen; serieus probleem.

Onderzoek onder honderden mensen met zeer uiteenlopende klachten heeft in het afgelopen jaar laten zien dat verstoringen in de mineralen toestand van het menselijk lichaam eerder regel dan uitzondering is. Het gaat daarbij niet alleen om vaak ernstige tekorten van allerlei mineralen waaronder de zo belangrijke zink, maar ook kloppen de onderlinge verhoudingen tussen de mineralen veelal totaal niet. Het is belangrijk dat we voldoende calcium binnen krijgen en dan ook nog in de juiste verhouding t.o.v. van bijvoorbeeld magnesium.

Gezondheidsbevordering en ziektepreventie begint bij een goede voeding, een evenwichtige levensstijl en een juiste balans in de nutriënten in het lichaam.


Een reactie plaatsen

Wanneer is iemand ‘ziek’ of ‘gezond’?

De begrippen ‘gezond’ en ‘ziek’ worden opvallend vaak gebezigd als zouden het twee afzonderlijk en strikt te scheiden toestanden zijn. Net zoals ‘wit’ en ‘zwart’. Het is of het één of het ander. Deze manier van denken wordt gestimuleerd door het regulier medisch gebruik van de term ‘ziekte’. Daar is iemand pas ziek als er een klinische diagnose gesteld kan worden, als er waarneembare veranderingen in het lichaam zijn opgetreden als uiting van een ziekteproces. Zo kan het zijn dat mensen jaarlijks bij gespecialiseerde instituten onderzocht worden met o.a. bloedonderzoek en diverse scans. Wanneer er niets gevonden wordt krijgen deze mensen de geruststellende boodschap dat ze gezond zijn.

Deze benadering klopt niet. Er zijn tussen de meest gezonde toestand (‘wit’) en de meest zieke toestand (‘zwart’) een hele reeks grijstinten. De overgang van gezond naar ziek is geen plotselinge overgang maar een geleidelijke proces. In het volgende schema is dit weergegeven aan de hand van de visie van prof. A. Antonovsky: Ease-Disease model.

Wanneer u zich in het schema meer naar links beweegt wordt u steeds meer gezond en vice versa. De meeste mensen vertonen al allerlei signalen die om allerlei redenen wordt genegeerd of verklaard uit de omstandigheden (‘het is erg druk’, ‘ik word ook ouder’ etc.). Signalen die aangeven dat we geleidelijk aan opschuiven naar rechts, in de richting van meer ziek, terwijl we dat misschien helemaal nog niet zijn. Zo is bij de meeste mensen ‘vermoeidheid’ geen indicatie dat ze ook daadwerkelijk ziek zijn, het is evenwel een zekere indicatie dat u zich naar rechts aan het bewegen bent. Er zijn dus tendenzen in de richting van ziek. Zolang deze tendenzen nog niet hebben geleid tot structurele ziekteprocessen zijn de doorgaans nog redelijk eenvoudig om te buigen in de richting van ‘meer gezond’. Dat betekent dat het behandelen van ziekten per definitie niet gericht moet zijn op het alleen maar onderdrukken van symptomen. Want dan gaat het onderliggende proces gewoon door maar u wordt er niet meer over geïnformeerd, en dat is bepaald riskant. Ook dient een behandeling niet te stoppen als de symptomen verdwenen zijn, er zal een verdere begeleiding dienen te volgen in de richting van ‘steeds gezonder’.

De door CCG gehanteerde haaranalyse is een uitstekende en betrouwbare test om dit soort tendenzen waar te nemen ook lang voordat iemand ziek is. Dat maakt zinvolle interventie mogelijk en dit heeft zowel preventieve als gezondheid bevorderende effecten.


2 reacties

Zoutgebruik en sterftekans (volledige tekst ‘ingezonden’ ND 08-02-2010)

Terecht brengt dr. Dorhout Mees de kwalijke gevolgen van zoutgebruik op de gezondheid van de mens onder de aandacht. De Finse studie die wordt aangehaald spreekt voor zich. Ik wil er twee dingen over opmerken.

De eerste betreft de verwachting die wordt uitgesproken dat er na genoemde publicatie in The New England Journal of Medicine mogelijk actie ondernomen wordt ten einde de sterfte als gevolg van hart- en vaatziektes te verminderen. Ik denk dat dit een te optimistische verwachting is. Er zijn tal van voorbeelden van redelijk eenvoudige inspanningen waarmee onder aanvoering van de overheid forse preventie van ziekte en sterfte daardoor, zou kunnen worden gerealiseerd en wat toch niet gebeurd. Neem bijvoorbeeld Vitamine D. Binnen de medische wetenschap het meest vruchtbare onderzoeksgebied van de laatste 3-4 jaar gelet op het aantal publicaties over deze stof. Hoewel de wetenschap anno 2010 wetenschappelijk onderbouwd pleit voor een bloedspiegel van 200 nmol/L hanteren artsenlaboratia in Nederland nog steeds de achterhaalde referenties van 30-100 nmol/L. De preventieve consequenties van het optimaliseren van de Vitamine D status bij Nederlanders zou een bewezen immense daling geven van sterfgevallen als gevolg van moderne beschavingsziektes. Uitstekend en uitvoerig gedocumenteerd en er gebeurd niets mee.

Het tweede betreft het zout zelf. In wezen zit het probleem niet zozeer in de hoeveelheid zoutconsumptie maar in de soort zout die massaal wordt geconsumeerd. Als we spreken over zout hebben we het doorgaans alleen over het zogenaamde keukenzout, geraffineerd zout dat hoofdzakelijk uit Natriumchloride bestaat. Raffinage betekent zuiveren. Bij iedere voedingsmiddel dat geraffineerd wordt treedt verarming op t.o.v. de natuurlijke variant. En deze onnatuurlijke industriële variant kent vrijwel altijd ongewenste gezondheidseffecten. Zo ook met zout. Geraffineerd zout komt in de natuur niet voor. Waar zout wordt gewonnen bestaat dat altijd uit een wisselende variatie aan mineralen.

Zelf gebruiken we ongeraffineerd zeezout uit Hawaï dat zelfs meer dan 80 verschillende mineralezouten bevat. Afgezien van de smaak, want een beetje culinair liefhebber weet dat de smaak van ongeraffineerd zeezout vele malen aangenamer is dan die van geraffineerd keukenzout, blijkt zeezout veelal een effect op het menselijk lichaam te hebben die tegengesteld is aan het effect van geraffineerd keukenzout. Ik ken mensen met hoge bloeddruk waar de bloeddruk daalde na over te zijn gestapt op het genoemde ongeraffineerde zout. Ook is vandaag de dag de behoefte aan een goede mineralenbalans groot en zeezout zou daar een nuttige rol in kunnen vervullen. Tal van behandelingen van chronische ziekten verlopen gemakkelijker als mensen ongeraffineerd zeezout zouden gebruiken in plaats van het geraffineerde keukenzout.

In die zin is de conclusie van de Finse studie niet helemaal juist te noemen. Eigenlijk zou de studie moeten worden uitgevoerd met 4 populaties mensen, één die een gemiddelde hoeveelheid keukenzout gebruikt, één die zeer matig keukenzout gebruikt, één die een gemiddelde hoeveelheid hoogwaardig en ongeraffineerd zeezout gebruikt en één die een zeer matige hoeveelheid van dat zout gebruikt.

Misschien zou het goed zijn dat de machtspositie van de voedingsmiddelen industrie, dus ook de zout-industrie, eens op de korrel wordt genomen.


2 reacties

Vitamine D tekort, de ‘moderne epidemie’

Momenteel gaat er een griepepidemie rond in Nederland, het is nieuws dat op het journaal wordt vermeld. De epidemie houdt in dat er rond de 136 zieken zijn per 100.000 inwoners. Omgerekend betekent het dat er bijna 22.000 mensen in Nederland griep hebben. Paradoxaal genoeg is er een veel omvangrijkere epidemie gaande in de hele wereld die vele mensenlevens kost en desondanks geen voorpagina nieuws is of vermeld wordt in het acht uur journaal. Het betreft het wereldwijde tekort aan vitamine D. Een recent uitgevoerd onderzoek in Duitsland heeft uitgewezen dat ongeveer 57% van de volwassen mannen en 58% van de vrouwen een waarde van 25(OH)vitamine D in hun bloed hadden beneden de 50 nmol/Liter. En dan te bedenken dat dit eigenlijk een zeer conservatieve referentie betreft. Onderzoekers adviseren om te streven naar bloedwaarden van 150 nmol/L. Het laat zich raden dat het aantal mensen dat dit niveau niet haalt een veelvoud is van de genoemde percentages. De situatie in Nederland zal niet anders zijn.

Wanneer u bedenkt dat alleen al door de Vitamine D status op het optimale niveau van 150 nmol/L te brengen er een afname te zien zou zijn van borstkanker van 50%, colonkanker (=dikke darm kanker) 50%, prostaatkanker 49% en ovarium kanker (eierstokkanker) 36%.

Wanneer u bedenkt dat van iedere 100.000 vrouwelijke inwoners in Nederland krijgen er tussen de 110 en 120 borstkanker. Dat betekent naar schatting 185.000 nieuwe gevallen per jaar. Rekent u eens uit wat voor onnoemelijk leed, om nog te zwijgen over de economische aspecten, bespaard kan worden door de landelijke screening van een vitaminewaarde in het bloed en het vervolgens op peil brengen hiervan. Het zou betekenen dat circa 92500 vrouwen per jaar mínder borstkanker zouden krijgen. En dan hebben we het alleen nog maar over deze ene stof. Er zijn er meer te noemen.

Waarom wordt hier niet massaal aandacht aan gegeven? Waarom zijn er geen door de overheid gefinancierde en georganiseerde screenings en preventie programma’s? Wie het weet mag het zeggen.


1 reactie

Niet de calorieën maar de Koolhydraten maken u ziek.

Er zijn misschien weinig onderwerpen die meer aandacht krijgen dan juist diëten en informatie over gewichtsbeheersing en gewichtsverlies. Verwonderlijk is dat niet als je ziet hoe astronomisch de percentages zijn van mensen met Obesitas (=overgewicht). Zodra mensen overgaan op de zogenaamde Westerse levensstijl en het Westerse consumptie gedrag dan dient overgewicht zich aan. Was het voor enkele decennia een zeldzaam fenomeen in een land als China, in het zich razendsnel ontwikkelende land is Obesitas, samen met de introductie van de ‘moderne’ levensstijl letterlijk een groeiend probleem geworden.
Diëten lijken steeds maar een relatief korte levenscyclus te hebben, ze duiken op als hype en verdwijnen weer even snel als ze opgekomen zijn. Ze hebben we al tal van namen in de afgelopen jaren zijn opbloeien in de vaderlandse pers. Namen als Montignac, South Beach, Atkins en Sonja Bakker niet te vergeten. Het grote probleem is dat de mensen om verkeerde redenen een dieet gaan volgen, namelijk, verlies van overtollige pondjes, en liefst zo snel mogelijk. Daarna gaat men dan weer over tot de orde van de dag en, niet verwonderlijk, na een jaar is het probleem weer terug in alle hevigheid of nog erger.
De relatie voeding en gezondheid is uitvoerig onderzocht in de wetenschappelijke wereld. Toch zijn er vaak zeer tegenstrijdige meningen en visies die zich alleen zeggen te baseren op wetenschappelijk onderzoek. En de leek ziet door de bomen het bos niet meer en sluit zich aan bij de volgende hype.
Niet zelden worden bepaalde, deels al lang achterhaalde inzichten, dankbaar gesponsord door de enorme marketing budgetten van de voedingsmiddelen industrie. Niet ‘wat waar is’ telt in deze wereld, maar ‘wat de meeste economische voordelen’ heeft.
Een auteur van het gerenommeerde tijdschrift Science Magazine, Gary Taubes, heeft in de wirwar van informatie over voeding en gezondheid een monumentale daad verricht door het schrijven van zijn boek “Good Calories, Bad Calories” [“Goede Calorieën, Slechte Calorieën”]. Sommige recensenten spreken van het beste boek over voeding van de afgelopen 100 jaar. Anderen vinden dat hij een Nobelprijs verdiend. Taubes heeft gedurende een 7 jaar durende grondige studie naar alle literatuur over de relatie voeding en gezondheid kunnen vaststellen welke eenduidige conclusies meer dan 100 jaar wetenschap heeft opgeleverd. Conclusies die niet vervuild zijn door economisch belanghebbenden maar die het product zijn van grondig wetenschappelijk speurwerk. Zijn 600 pagina’s tellende boek mond uit in een reeks conclusies die er niet om liegen.