Ccgforum's Weblog

Just another WordPress.com weblog


1 reactie

“Actie bond tegen vitaminepillen” (ND 240211)

De Consumentenbond begint een actie tegen vitaminepillen. Als dat op een eerlijke en goed onderbouwde manier zou gebeuren zou het toe te juichen zijn. Er is veel ondeskundigheid in de informatie over de waarde van voedingssupplementen voor gezondheid en ziekte. In toenemende mate willen grote voedingsconcerns en winkelketens meeliften op deze lucratieve markt. Daar zou wat aan gedaan moeten worden, helemaal mee eens.
Maar, als vervolgens dezelfde ondeskundige, ongenuanceerde houding door de kritiserende instantie wordt aangenomen doet dat de geloofwaardigheid van haar analyse niet toenemen. Zoals vaak het geval is in de anti-vitamine lobby, geldt ook hier dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Ongenuanceerde uitspraken, ondersteunt door wat algemene uitspraken van een hoogleraar, pogen de consument van de ene misleiding over te brengen naar de andere. Niets nieuws onder de zon, deze acties in de pers herhalen zich met de regelmaat van de klok.

Laat ik een aantal uitspraken in het gelijknamige artikel in het ND van vandaag eens nader bekijken:

“Teveel extra vitamines kunnen zelfs schadelijk zijn voor de gezondheid, zegt ook hoogleraar Jaap Seidell”. Op zich een waarheid als een koe, zelfs water is schadelijk als je er teveel van gebruikt. De vraag is alleen wat is ‘teveel’?
En elders: Een teveel aan Vitamine A en D is niet goed omdat het lichaam de stoffen in het vet en de lever opslaat. Een teveel aan Vitamine A kan schade aan de hersenen, trillen en concentratiestoornissen veroorzaken”. Van een hoogleraar Voedingsleer aan één van onze universiteiten zou je toch meer kennis van zaken verwachten. De dagelijkse aanbevolen hoeveelheid Vitamine D ligt in Nederland op 800IU (Internationale Eenheden) per dag. Pas bij een gebruik van 40.000 IU per dag gedurende een langere periode treden er schadelijke effecten op.
Ook het aanhalen van de veel besproken Betacaroteen studie (zie deze weblog: onder Betacaroteen) in relatie tot kanker, is geen bewijs van zorgvuldigheid.

In de hele discussie over voedingssupplementen wordt altijd weer verwezen naar de ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid). De in Nederland gangbare ADH’s zijn gebaseerd op de Amerikaanse tegenhanger, de RDA. Deze waarden zijn gebaseerd op wat de ‘gemiddelde Amerikaan’ nodig zou hebben per dag. Dringt zich vervolgens natuurlijk de vraag op wat ‘de gemiddelde Amerikaan’ is, nog los van de vraag of die gelijk is aan de ‘gemiddelde Nederlander’, maar dat laten we maar even buiten beschouwing. De ‘gemiddelde Amerikaan’ betreft hier, let wel, “iemand van onder de 60, die beschikt over een goede gezondheid, die hoegenaamd geen stress heeft, geen medische problemen heeft, geen medicatie gebruikt, een uitgebalanceerd dieet van circa 2000 kCal per dag eet, met een goede spijsvertering en een normaal lichaamsgewicht”. Als er in de VS een TV programma bestaat als ‘Opsporing Verzocht” ligt hier een geweldige uitdaging waarvan ik voorspel dat die gedoemd is te mislukken. Zo er al een Amerikaan bestaat die aan de hiervoor gegeven typering voldoet, hij zal zeker niet gemiddeld zijn, dat staat vast. En hoe zit het als dit profiel wordt toegepast op de Nederlanders? Neem van mij aan, ook hier zal het een enorme opgave worden om deze ‘persoon’ te vinden. In een land waar ca. 6.000.000 mensen maagzuurremmers gebruiken, waar in 2003 41% van de vrouwen tussen de 18 en de 45 jaar de anticonceptiepil gebruikten (ik heb helaas geen recentere cijfers), waar miljoenen mensen cholesterolremmers slikken, om nog maar te zwijgen over pijnstillers, ontstekingsremmers etc. De gemiddelde consumptie van Aspartaam in Europa, waarschijnlijk de meest schadelijke van alle kunstmatige voedingsadditieven, ligt tussen de 2,8 en 10,1 mg/kg lichaamsgewicht per dag. De schade is immens!
U begrijpt het al, wie anno 2011 rekent met ADH van nutriënten ontkent de rauwe werkelijkheid van alle dag en leeft in een ‘fantasy world’.
De werkelijkheid vraagt om een herdefiniëring van het begrip ADH. Liever zou het vervangen moeten worden door de aanduiding ODH (Optimale Dagelijkse Hoeveelheid).

Het klopt zeker als er geageerd wordt tegen de slogan “baat het niet dan schaadt het niet’. Ook het adviseren van voedingssupplementen moet worden overgelaten aan deskundigen. En als dat de conclusie van de Consumentenbond zou zijn, dan zou ik hun actie van harte ondersteunen.


2 reacties

Verhoogt het gebruik van Betacaroteen de kans op kanker bij rokers?

Het eerder genoemde artikel in de Volkskrant over de Nature studie inzake Anti-oxidanten en kanker maakt weer eens gebruik van de inmiddels bekende en veel besproken Finlandstudie over de relatie tussen inname van Bètacaroteen (bekende oranje/rode kleurstof uit o.a. wortels en fruit) en het voorkomen van longkanker bij rokers. Je wordt er zo langzamerhand wel eens flauw van zo vaak als deze studie weer opduikt.

Hoe zit het nu eigenlijk met deze studie:

De resultaten van de studie toonden aan dat rokers die bètacaroteen innamen een 18% hogere kans hadden op het ontwikkelen van longkanker. Hoewel er minder gevallen van prostaatkanker werd gediagnosticeerd onder degenen die vitamine E kregen toegediend dan degenen die dat niet deden, werd dit punt niet naar voren gebracht, maar dat terzijde.

Wat waren de tekortkomingen in de studie? Het waren er veel.

  • In de studie wordt alleen gebruik gemaakt van 1/8 tot 1/40 van de dosering van vitamine E waarvan door meer dan 20 eerdere studies was aangetoond dat het leidde tot een verlaging van het risico op longkanker bij rokers.
  • Er werd slechts 1/10 van de dosering van bètacaroteen gebruikt zoals aanbevolen door andere deskundigen voor de preventie van longkanker bij rokers.
  • De doelgroep waren mensen uit Finland, ondanks het feit dat zowel de British Medical Journal als de American Journal of Clinical Nutrition aangeven dat  Finland een van de slechtste landen ter wereld is voor de uitvoering van kanker/voeding studies omdat:
    • (1) Finnen hebben een van ’s werelds hoogste consumptie van alcohol door rokers en alcohol interfereert met het verbruik van zowel vitamine E als bètacaroteen in het lichaam, én
    • (2) Finland heeft een extreem laag niveau van het essentiële mineraal selenium in de bodem, en selenium werkt samen met vitamine E in de rol van kankerpreventie.

Een recente, veel minder bekendheid studie, uitgevoerd in China i.s.m. het National Cancer Institute, maakte gebruik van 50 microgram selenium, samen met 30 mg vitamine E en 15 mg van bètacaroteen. Dit onderzoek betrof 30.000 mensen van 40 jaar en ouder, die ofwel gezond waren of leden onder ‘premaligne oesofagale dysplasie’ [veranderingen van de wand van de slokdarm die voorafgaan aan het ontstaan van kwaadaardige kankerprocessen in die regio]. Degenen die de combinatie van deze drie voedingsstoffen kregen, hadden een significant lager risico op sterven aan kanker en andere ziekten.

  • Andere punten van kritiek van de studie zijn ook het feit dat de studie begon onmiddellijk na de kernramp van Tsjernobyl, die zich in 1986 voltrok, en Finland was een van de eerste gebieden die te lijden had onder de zware neerslag van radioactief materiaal. Deze variabele verhoogt risico op kanker en dat maakt het werk van deze lage niveaus van antioxidanten moeilijker.
  • De vorm van vitamine E die werd gebruikt is de minder krachtige synthetische dl-alfa-tocoferol in plaats van de fysiologische vorm d-alfa-tocoferol.
  • En alle gebruikte supplementen werden gekleurd met quiniline geel, een stof met bekende kankerverwekkende eigenschappen.

De auteurs zelf zijn zo zorgvuldig geweest om erop te wijzen dat er geen andere studies zijn die ooit hebben aangetoond dat er eventuele schade kan ontstaan door het gebruik van bètacaroteen, terwijl veel studies juist gunstige effecten hebben aangetoond. Daarnaast zijn er geen bekende mechanismen voor de toxische effecten van bètacaroteen. Hun algemeen samenvattende conclusie was: “Ondanks de formele statistische significantie, kan deze bevinding heel goed te wijten zijn aan toeval.”

Waarom worden deze feiten nooit genoemd door de journalisten die maar al te gretig de studie van stal halen in hun nimmer aflatende strijd tegen gezonde voeding en voedingsupplementen. Ook hier geldt de oude uitspraak: “Alleen de reinen van hart mogen statistiek bedrijven”. Journalisten zouden moeten stoppen met het citeren van publicaties terwijl ze niet gehinderd worden door enige kennis van zaken.


Een reactie plaatsen

“Voedingssupplementen gevaarlijk voor rokers”

Eenzijdige berichtgeving over voedingssupplementen:

“Voedingssupplementen gevaarlijk voor rokers”, zo staat er vermeld in allerlei kranten deze week. Een bericht afkomstig van de Gezondheidsraad, dat gretig wordt opgenomen door de nationale pers.  Het is weer eens zo ver, er wordt geen gelegenheid overgeslagen om voedingssupplementen in een kwaad daglicht te stellen. En de journalistiek is een dankbare vertolker van deze missie. Hoeveel mensen ‘slikken’ deze tendentieuze berichtgeving klakkeloos, zónder dat ze over de werkelijke informatie beschikken?
Zoals gewoonlijk is de waarheid vaak een stuk gecompliceerder. Het is allemaal gebaseerd op het onderzoek van een paar wetenschappers die claimen dat Vitamine A in een reageerbuisexperiment stamcellen pusht in de richting van cellen die nieuwe bloedvaten kunnen vormen. En dit, zo stellen zij, kan het kankerrisico verhogen. Dus wanneer ‘structuren die lijken op de bloedvaatjes die kankerweefsel vormt tijdens de groei, worden gevormd in een reageerbuis o.i.v. van Vitamine A’ wordt geconcludeerd dat Vitamine A kankerbevorderend werkt. Dat is me nogal een sprong! Sinds wanneer is een reageerbuis experiment vergelijkbaar met een klinisch experiment (onderzoek op mensen)? Zelfs de auteurs van deze studie geven toe dat  bekend is dat Vitamine A nodig is voor de embryonale ontwikkeling juist doordat het helpt de stamcellen zich te ontwikkelen in de richting van het benodigde weefsel.
Er zijn zelfs antikanker medicijnen (regulier!) waarvan de werking gebaseerd is op het blokkeren van de afbraak van Vitamine A.
In werkelijkheid, de literatuur is daar overduidelijk in, stimuleert Vitamine A positieve, gezonde celontwikkeling. Vitamine A heeft zelfs een antikanker werking.
Dit soort volstrekt onjuiste beweringen, als zou Vitamine A kankerbevorderend werken, is slechts bedoeld om de lezers angst in te boezemen. Bij nadere beschouwing hebben berichten als deze doorgaans de intentie om een vooringenomen standpunt tegen voedingssupplementen te bevestigen.
Het zou wenselijk zijn dat serieuze journalistiek dit soort sensatie berichten niet klakkeloos en kritiekloos zou overnemen en plaatsen, maar een korte bronnenstudie zou plegen. Het heeft mij slechts 15 minuten gekost om erachter te komen dat dit bericht uiterst eenzijdig en daarmee onjuist is.


Een reactie plaatsen

Luteïne en Zeaxanthine verbeteren gezichtsvermogen

Luteïne en Zeaxanthine zijn twee stoffen uit de carotenoïden groep. Een natuurlijke groep kleurstoffen waarvan de kleur varieert van geel tot rood. De alom bekende oranje kleurstof uit worteltjes is er een bekende vertegenwoordiger van, ook wel beta-caroteen genoemd.

Van Luteïne en Zeaxanthine is al langer bekend dat het een belangrijke preventieve rol kan vervullen bij Macula Degeneratie, een veel voorkomende oogaandoening die tot blindheid kan leiden. Nu hebben onderzoekers van de Universiteit van Georgia ontdekt dat deze stoffen ook het gezichtsvermogen van gezonde mensen positief kan beïnvloeden.