Ccgforum's Weblog

Just another WordPress.com weblog


1 reactie

Stressvolle beroepen & herstel

Er zijn op internet tal van lijsten te vinden van de meest stressvolle beroepen. Een aantal voor de hand liggende kan iedereen tegenwoordig wel opsommen: militairen, politie, brandweer, verplegend personeel, leerkrachten en onderwijzend personeel, personeel in de commerciële luchtvaart, mensen die in ploegendiensten werken, etc.

Al deze beroepen hebben met elkaar gemeen dat er een gemiddeld hoge werkstress is. Werkstress die in veel gevallen niet eenvoudig te verminderen is omdat het inherent is aan het soort werk wat men doet.

job-stress

Daarom heeft het in deze beroepen dus ook niet zo heel veel zin om het thema “stress reductie” hoog op de agenda te zetten of daar veel van te verwachten. Het zijn juist deze beroepen die iets kenmerkends illustreren, namelijk dat het niet primair de stress zelf is waar mensen door uitvallen of ziek worden, maar de manier waarom men met stress kan omgaan. Deels heeft dit te maken met persoonlijkheid en aangeleerde coping strategieën. Maar voor een heel belangrijk deel spelen hier ook aspecten een rol die veel te weinig op de agenda komen.

Vergelijk het maar met infectie ziekten. Terwijl Louis Pasteur van mening was dat de bacterie de veroorzaker van ziekte was, stelde zijn opponent Béchamp “le microbe n’est rien, le terrain est tout” ( de microbe is niets, het terrein [het interne milieu] is alles). En we hebben allemaal die observatie, niet iedereen in dezelfde leefomstandigheden wordt op hetzelfde moment ziek in dezelfde mate. Op de werkvloer zijn er mensen die altijd meedoen met een verkoudheid of een griep en anderen nooit. De algemene regel die je hieruit zou kunnen halen is dat een ontregeling altijd het gevolg is van twee factoren: de stressor en de gevoeligheid voor die stressor.

11924211_10204770709649303_8514269858711379511_n

Zo is het ook met allerlei andere vormen van stress. Je hebt de stressor, de stress-veroorzakende omstandigheden en gebeurtenissen en je hebt de individuele gevoeligheid daarvoor.

Op het gebied van het aanleren van de juiste strategieën om met stress om te gaan gebeurt al veel, maar er zijn twee zaken die sterk onder belicht blijven en die wel in belangrijke mate bepalend zijn voor de impact die stress heeft op mensen.

  1. Herstel
  2. De fysiologische (zeg maar ‘lichamelijke’) kant van de stress-respons.

Herstel:

Eigenlijk is de focus op stress, die in onze maatschappij sterk toenemend is, niet helemaal juist. Bovenstaande illustreert dat die focus nogal eenzijdig is. De vraag is niet of mensen veel stress hebben en of er een hoge stressdruk is. De kernvraag is of er voldoende hoogwaardig herstel tegenover deze stress staat. Het is te vergelijken met een boekhoudkundige balans waarbij we spreken over ‘inkomen’ en ‘uitgaven’ En we snappen allemaal dat daar een bepaald evenwicht tussen dient te zijn wil je voorkomen dat je sterk inteert op je reserves. Ook hier geldt dat het inkomen feitelijk het meest bepalend is. Iemand kan torenhoge uitgaven hebben maar als het inkomen nog hoger is kan die persoon dat heel lang volhouden. Het inkomen is dan feitelijk bepalend of het uitgaven patroon verantwoord is of niet.

recovery-as-a-service

Met stress is het niet anders. Niet de stressdruk maar het herstel dat er tegenover staat is bepalend voor de impact die stress heeft.

Wat is herstel? En hoe bepaal je de kwaliteit en de hoeveelheid herstel die iemand heeft?

Hier komt de grote waarde van de meerdaagse HRV meting om de hoek kijken. HRV staat voor Heart Rate Variability. De variatie in de tijdsintervallen tussen de opeenvolgende hartslagen vertoont in gezonde situatie een zekere variatie. En de mate van deze variatie kan gecorreleerd worden aan een aantal fysiologische parameters. Met name de correlatie met het functioneren van het autonome zenuwstelsel (ANS) staat hier centraal.

Dit belangrijke regelsysteem kent twee sub-systemen, de sympaticus en de parasympaticus, zeg maar de “actieve modus” en de “herstel modus”.

Het innovatieve Finse bedrijf Firstbeat, heeft een methode ontwikkelt die de mogelijkheid biedt om met een zeer geavanceerd en praktische lichtgewicht HRV monitor gedurende meerdere dagen de reacties van het ANS tijdens de normale dagelijkse activiteiten en tijdens de slaap te registreren.

004-firstbeat-studio-bg-web

Hierdoor ontstaat een gedetailleerd beeld van de werkelijke balans tussen de “actieve modus” en de “herstel modus” en ook levert het belangrijke informatie op over de mate en de kwaliteit van het herstel in de nacht. Want we weten dat slapen en herstellen helaas geen synoniemen zijn. Je kunt voor je beleving goed slapen en toch slecht herstellen. Daarom hebben de meeste mensen geen goed beeld van hun herstel terwijl we veelal wel kunnen beschrijven wat ons de meeste stress bezorgt.

bbf633_d0c4eb35b8b04b07a77af68e574debc5mv2-jpg_srz_694_268_85_22_0-50_1-20_0-00_jpg_srz

 

Doordat de mensen die de meting uitvoeren ook een logboek van activiteiten bijhouden kun je tevens waarnemen of en in welke mate er een relatie is tussen gedrag en gebeurtenissen en de reactie van het stress-systeem daarop. Dit levert relevante informatie op over wat de invloed hiervan is op de mate en de kwaliteit van het herstel.

Hierdoor is het mogelijk om op individueel niveau maatwerk te leveren in de begeleiding en advisering van mensen in stressvolle beroepen. Want ieder mens is weer anders.

Fysiologie:

We hebben in onze moderen westerse samenleving nog steeds te maken met de erfenis van de filosoof René Descartes als het gaat om de scheiding tussen lichaam en geest. Gelukkig zijn er tal van wetenschappelijke ontwikkelingen zoals de Systeem Biologie en de Psycho-Neuro-Immunologie die de jammerlijke eenzijdigheid van dat oude beeld aantonen.Maar helaas blijft dit beeld binnen de reguliere geneeskunde en in de perceptie van veel mensenhardnekkig aanwezig. Het wordt markant geïllustreerd in de begeleiding van werknemers met Burnout. Niet zelden beperkt die begeleiding zich tot het cognitieve stuk en wordt het fysiologische deel vergeten of blijft men hangen in algemeenheden.

Hoe we op stress reageren wordt in belangrijke mate mee bepaald door het functioneren van ons stress-systeem: het autonome zenuwstelsel en de hormonen, onze neurotransmitters en neuromodulators in het zenuwstelsel, de enorme invloed die onze darmen hebben op onze hersenen (Gut-Brain axis) en daarmee dus ook de invloed die voeding heeft, ons bewegingspatroon, onze slaapgewoontes en slaaphygiëne, de invloed van reguliere medicijnen, etc.

Mensen in stressvolle beroepen bedrijven in zekere zin topsport en dienen net als topsporters ook fysiek in een goede conditie te zijn. Daarbij spelen alle hiervoor genoemde factoren een cruciale rol binnen een individuele context. Ook hier geldt dat maatwerk een vereiste is.

Hier liggen grote uitdagingen voor overheid, bedrijven, HR afdelingen, bedrijfsartsen en arbodiensten, coaches en trainers.


Een reactie plaatsen

Belang-rijk

Het is niet mijn bedoeling om van deze column een maandelijkse rubriek voor boekbespreking te maken, maar toch wil ik in deze eerste column van het nieuwe jaar nog een keer een boek de hoofdrol geven. Een belangrijk boek. Met dat ik dit woord opschrijf realiseer ik me dat het een heel interessant woord is. Belang-rijk, rijk aan belangen. Ja, maar belangen voor wie. Wat belangrijk is voor mij hoeft niet belangrijk voor u te zijn. Soms kunnen zaken heel belangrijk zijn in algemene zin maar niet als belangrijk ervaren worden. In onze moderne tijd spelen journalisten een grote rol in het creëren van ‘belangrijkheid’ of een ‘gevoel van belangrijkheid’. Als de pers, in welke vorm dan ook, ergens veel aandacht aan besteedt wordt het automatisch als belangrijk beleefd en omgekeerd.

Soms is iets werkelijk heel belangrijk, omdat het gaat om belangen die alle of het meerendeel van de mensen aangaan maar zijn de belangen van machtige tegenpartijen, we spreken van tegenstrijdige belangen, zo groot dat er verwarring kan ontstaan. Wat werkelijk belangrijk is wordt weggezet als onbelangrijk en vise versa.

Het boek waar ik op doel is geschreven door een journalist, die sinds 1989 gespecialiseerd is in gezondheidszorg. En dat is een onderwerp van groot belang omdat het ons allemaal aangaat. Het betreft drs. Toine de Graaf. Een éérlijke journalist. Hij schroomt niet om ronduit de feiten te noemen ook als dat haaks staat op de belangen van machtige partijen met flink wat tegengestelde belangen.

De titel van het boek luidt: ‘De kracht van de alternatieven’ met als ondertitel – duel in de geneeskunde met uw gezondheid als inzet -. Alleen al de ondertiteling maakt dat het een belángrijk boek is.

433066

Niet eerder las ik zo’n helder boek over de situatie van de gezondheidszorg in Nederland waar het de verdeling betreft in twee kampen: de regulieren en de alternatieven. De ondertiteling van het boekje illustreert duidelijk dat het gaat over de strijd tussen die twee kampen en de consequenties van die strijd voor u als ‘consument van zorg’. Als het gaat om macht in termen van financiële middelen, politieke steun en media aandacht is het een zeer ongelijke strijd. Het is duidelijk dat de regulieren dan de macht aan hun zijde hebben. Van ‘Loesje’ is de zeer kernachtige uitspraak: ‘Je moet de waarheid niet verwarren met de mening van de meerderheid’. Media kunnen de illusie overeind houden dat iets ‘de mening van de meerderheid is’. En juist daarom is het zo’n belangrijk boekje.

Het eerste deel gaat over de jacht die gemaakt wordt op de alternatieve geneeskunde. Deze jacht, en de media aandacht daarvoor, heeft het zicht op de kracht vertroebeld: ‘aandacht voor de hele mens die veilig en betaalbaar is’.

Deel twee gaat over het meten met twee maten;  ‘de pot verwijt de ketel’- strategie binnen het veld van de regulieren.

Deel drie gaat over de kentering die zeker waarneembaar is. Gevoed vanuit de wetenschap en vanuit de toenemende frustraties bij de patiënten zijn er hoopgevende ontwikkelingen.

Het boekje sluit af met een terugkeer naar het begin door in te zoemen op de kracht van de alternatieven.

Omdat iedereen, vroeg of laat, met de gezondheidszorg te maken krijgt is dit boek een absolute aanrader. Helder geschreven en goed onderbouwd.

(Eerder gepubliceerd in “Blik op Zeewolde” jan. 2017)


Een reactie plaatsen

Effectief en duurzaam afvallen (VII)

Eén van de mogelijke blokkades waarom gewichtsverlies of liever “optimalisatie” van het gewicht, niet of moeizaam lukt is het verschijnsel van exorfinen-belasting. Exorfinen zijn polopeptiden die in de spijsvertering ontstaan als gevolg van de vertering van gluten, koemelk-eiwitten, soja of spinazie. Daarnaast kunnen bepaalde micro-organismen in de darm deze stofjes produceren. Dr. William Davis behandelt het thema in relatie tot tarwe, in zijn boek “Broodbuik” op pagina 64 “Exorfinen” de tarwe-breinconnecetie”.

wheat-belly

Uitgebreide informatie over het thema is te vinden op de zeer informatieve website van Exendo. Ook heeft er een lezenswaardig reeks artikelen gestaan in het tijdschrift Arts Therapeut & Apotheker en heeft de website van de natuurdiëtisten goede informatie over dit thema. Kortom er is genoeg goede informatie over dit onderwerp te lezen.

exorfinen

(Bron: Exendo.be)

De effecten van een exorfinen-belasting zijn zeer divers, maar één van de gevolgen is dat het een verstoring geeft van het verzadigingsgevoel waardoor mensen met een exorfinen belasting doorgaans veel meer eten dan nodig en goed is voor ze. Of er sprake is van een exorfinen belasting is middels een urine test vast te stellen.

 


Een reactie plaatsen

-18

De kop van deze blog slaat niet om een mogelijk naderende strenge winter maar is een vervolg op de reeks: “Effectief en duurzaam afvallen” (VII).

cold-9d26a57bc0133252e4e70fb06ca4c1d6e74c778a-s300-c85

De teller van het gewichtsverlies staat namelijk momentel op -18, nog 4 te gaan. En wederom, moeiteloos! Sterker nog, op de niet-vasten dagen heb ik me echt niet ‘ingehouden’ tijdens de decembermaand.

Er zijn een aantal mogelijke ‘blokkades” waarom de methode misschien niet bij iedereen zo succesvol is. De belangrijkste daarvan wil ik in de komende blogs behandelen.

  1. Exorfinen belasting
  2. Te trage schildklier stofwisseling (let op: dat is niet synoniem met schildklier-functie: zie elders op deze weblog).
  3. Tekorten aan essentiële nutriënten

 

Wordt spoedig vervolgd.